വെനസ്വേലയിൽ ഭൂമിയൊന്ന് കുലുങ്ങിയപ്പോൾ വെളിപ്പെട്ടത് മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ദൗർബല്യം

കരാക്കസ് | ലിറ്ററേറ്റർ ഓൺലൈൻ

ജൂൺ 24-ന് വെനസ്വേലയെ നടുക്കിയ ഇരട്ട ഭൂചലനത്തിന്റെ ആഘാതത്തിൽ രാജ്യം ഇപ്പോഴും കരകയറാനുള്ള പോരാട്ടത്തിലാണ്. രക്ഷാപ്രവർത്തനം തുടരുന്നതിനിടെ മരണസംഖ്യ 2,290 കടന്നതായി അധികൃതർ അറിയിച്ചു. 11,200-ലധികം പേർക്ക് പരിക്കേറ്റതായും പതിനായിരക്കണക്കിന് ആളുകളെ കാണാതായതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നവരെ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമം തുടരുന്നതിനാൽ മരണസംഖ്യ ഇനിയും ഉയരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

റിക്ടർ സ്‌കെയിലിൽ 7.2 തീവ്രത രേഖപ്പെടുത്തിയ ആദ്യ ഭൂചലനത്തിന് വെറും 39 സെക്കൻഡുകൾക്കുശേഷമാണ് 7.5 തീവ്രതയുള്ള രണ്ടാമത്തെ ഭൂചലനം ഉണ്ടായത്. യാരാകുയ് സംസ്ഥാനത്തെ വെറോയസ് മേഖലയായിരുന്നു ഭൂചലനങ്ങളുടെ പ്രഭവകേന്ദ്രം. തലസ്ഥാനമായ കരാക്കസും ലാ ഗ്വൈറ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളും കനത്ത നാശനഷ്ടമാണ് നേരിട്ടത്. നിരവധി കെട്ടിടങ്ങൾ തകർന്നുവീഴുകയും റോഡുകൾ, പാലങ്ങൾ, വൈദ്യുതി, ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ഗുരുതരമായി തകരാറിലാകുകയും ചെയ്തു.

എന്താണ് ഇരട്ട ഭൂചലനത്തിന് പിന്നിൽ?

ഭൂകമ്പശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ വിശദീകരണമനുസരിച്ച് വെനസ്വേല കരീബിയൻ ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റിന്റെയും ദക്ഷിണ അമേരിക്കൻ പ്ലേറ്റിന്റെയും അതിർത്തിയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ രണ്ട് പ്ലേറ്റുകൾ തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ ചലനത്തെത്തുടർന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഭൂവൽക്കത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ സമ്മർദമാണ് ദുരന്തത്തിന് കാരണമായത്.

ആദ്യ ഭൂചലനം ആൻഡീസ് പർവതനിരയുടെ കിഴക്കൻ അറ്റത്തുള്ള സെൻട്രൽ റേഞ്ച് ഫോൾട്ടിൽ ഉണ്ടായ വിള്ളലോടെയാണ് ആരംഭിച്ചത്. ആ വിള്ളൽ വടക്കുകിഴക്കോട്ട് വ്യാപിച്ച് ബൊകോനോ–സാൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ–എൽ പിലാർ ഫോൾട്ട് സംവിധാനത്തെ സജീവമാക്കിയതോടെയാണ് വെറും 39 സെക്കൻഡിനുള്ളിൽ കൂടുതൽ ശക്തമായ രണ്ടാമത്തെ ഭൂചലനം ഉണ്ടായത്.

കരീബിയൻ പ്ലേറ്റ് പ്രതിവർഷം ഏകദേശം രണ്ട് സെന്റിമീറ്റർ വേഗത്തിൽ ദക്ഷിണ അമേരിക്കൻ പ്ലേറ്റിനെ അപേക്ഷിച്ച് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഈ നീക്കം ഭൂവൽക്കത്തിൽ വലിയ സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കുകയും അത് പാറകളുടെ സഹനശേഷി മറികടക്കുമ്പോൾ ഫോൾട്ട് രേഖകളിൽ പെട്ടെന്നുള്ള വിള്ളലുണ്ടാകുകയും വൻതോതിൽ ഊർജം പുറത്തുവിടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

രണ്ട് ഭൂചലനങ്ങളും ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തോട് അടുത്തുള്ള ആഴം കുറഞ്ഞ മേഖലയിലായതിനാൽ പ്രകമ്പനത്തിന്റെ ആഘാതം അതിശക്തമായിരുന്നു. ഏകദേശം ലംബസ്വഭാവമുള്ള ഫോൾട്ട് രേഖകളിലൂടെയുണ്ടായ ശക്തമായ സ്ലിപ്പാണ് വ്യാപകമായ കെട്ടിടനാശത്തിനും ഉയർന്ന മരണസംഖ്യയ്ക്കും കാരണമായതെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

എന്നാൽ ഭൂകമ്പശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നത്, 7-ൽ കൂടുതലുള്ള ഭൂചലനങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ അസാധാരണമല്ലെന്നും അവ ആഗോള ഭൂവിജ്ഞാന ചക്രത്തിന്റെ ഭാഗമായ സ്വാഭാവിക പ്രതിഭാസങ്ങളാണെന്നുമാണ്. അതിനാൽ വെനസ്വേലയിലെ സംഭവം ഭൂമി പുതിയൊരു അസാധാരണ ഭൂകമ്പഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നുവെന്നതിന്റെ സൂചനയല്ല.

കേരളം പഠിക്കേണ്ടത്?

വെനസ്വേലയെപ്പോലെ കേരളത്തിലും പുരാതന ഭൂവിജ്ഞാന വിള്ളൽ മേഖലകൾ (Faults/Shear Zones) നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും കേരളം സജീവ ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റ് അതിർത്തിയിലല്ല. അതിനാൽ വെനസ്വേലയിലേതുപോലുള്ള അതിശക്തമായ ഭൂചലനങ്ങൾക്ക് സാധ്യത നിലവിലെ ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം വളരെ കുറവാണ്. എന്നിരുന്നാലും ചെറുതും മിതമായതുമായ ഭൂചലനങ്ങൾ കേരളത്തിൽ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

എന്നാൽ ഈ ദുരന്തം കേരളത്തിനും ഒരു സുപ്രധാന മുന്നറിയിപ്പാണ് നൽകുന്നത്. നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, അണക്കെട്ടുകൾ, മലനിരകൾ, ദേശീയപാതകൾ, അതിവേഗ നഗരവൽക്കരണം, ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രത എന്നിവയുള്ള കേരളത്തിൽ, ഒരു മിതമായ ഭൂചലനം പോലും ശാസ്ത്രീയമല്ലാത്ത നിർമാണരീതികൾ, പരിസ്ഥിതി നാശം, മലയിടിച്ചിൽ, ദുർബലമായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, അപര്യാപ്തമായ ദുരന്തസന്നദ്ധത എന്നിവയുമായി ചേർന്നാൽ വലിയ മനുഷ്യദുരന്തമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് ദുരന്തനിവാരണ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

അതിനാലാണ് ശാസ്ത്രലോകം ആവർത്തിച്ച് പറയുന്ന ഒരു സത്യം വീണ്ടും പ്രസക്തമാകുന്നത്: ഭൂചലനം ഒരു പ്രകൃതി അപകടസാധ്യത (Hazard) മാത്രമാണ്; എന്നാൽ അതിനെ മഹാദുരന്തമാക്കി (Disaster) മാറ്റുന്നത് മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ ദുർബലതകളാണ്. ശാസ്ത്രീയ നഗരാസൂത്രണം, ഭൂകമ്പപ്രതിരോധ നിർമാണരീതികൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ശക്തമായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, ദുരന്തസാധ്യതാ വിലയിരുത്തൽ, ജനബോധവൽക്കരണം എന്നിവയാണ് ഇത്തരം പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങളുടെ ആഘാതം കുറയ്ക്കാനുള്ള പ്രധാന മാർഗങ്ങൾ.

വെനസ്വേലയിൽ ഉണ്ടായ മഹാദുരന്തത്തിൽ അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തി കെ. എം. അന്ത്രു ഫൗണ്ടേഷൻ ചെയർമാനും Litterateur Redefining World അന്താരാഷ്ട്ര ഇംഗ്ലീഷ് മാസികയുടെ എഡിറ്ററുമായ ഷാജിൽ അന്ത്രു ദുരന്തബാധിതർക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചു. അതോടൊപ്പം, ഈ ദുരന്തം കേരള ജനതയ്ക്കും ഭരണകൂടത്തിനും നൽകുന്ന മുന്നറിയിപ്പും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

“ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനുകൾ കവർന്ന ഈ ദുരന്തം വെനസ്വേല ജനതയുടെ മാത്രം ദുഃഖമല്ല, മുഴുവൻ മനുഷ്യരാശിയുടെയും വേദനയാണ്. പ്രിയപ്പെട്ടവരെയും വീടുകളും ഉപജീവനമാർഗങ്ങളും സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും നഷ്ടപ്പെട്ട എല്ലാവരുടെയും ദുഃഖത്തിൽ കെ. എം. അന്ത്രു ഫൗണ്ടേഷനും Litterateur Redefining World കുടുംബവും പങ്കുചേരുന്നു,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ നിയന്ത്രണത്തിനപ്പുറമുള്ളതാണെങ്കിലും അവ മഹാദുരന്തങ്ങളായി മാറുന്നത് സമൂഹത്തിന്റെ തയ്യാറെടുപ്പും വികസനനയങ്ങളും നിർണയിക്കുന്നതാണെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. “ഭൂചലനം പോലുള്ള പ്രകൃതി പ്രതിഭാസങ്ങളെ തടയാൻ മനുഷ്യന് കഴിയില്ല. എന്നാൽ ശാസ്ത്രീയ നഗരാസൂത്രണം, സുരക്ഷിത നിർമാണരീതികൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ശക്തമായ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ, കാര്യക്ഷമമായ ദുരന്തനിവാരണ സംവിധാനം എന്നിവയിലൂടെ ജീവഹാനിയും നാശനഷ്ടങ്ങളും ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും. പ്രകൃതിയെ കീഴടക്കുകയല്ല, മറിച്ച് അതിനെ മനസ്സിലാക്കി അതിനോട് ഇണങ്ങിച്ചേരുന്ന വികസന മാതൃകകളാണ് മനുഷ്യസമൂഹം പിന്തുടരേണ്ടത്,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

കേരളത്തെ പരാമർശിച്ചുകൊണ്ട് ഷാജിൽ അന്ത്രു പറഞ്ഞു: “കേരളം വെനസ്വേലയെപ്പോലെ സജീവ ടെക്റ്റോണിക് പ്ലേറ്റ് അതിർത്തിയിലല്ല. അതിനാൽ സമാനമായ അതിശക്തമായ ഭൂചലനങ്ങൾക്ക് സാധ്യത വളരെ കുറവാണെന്നാണ് നിലവിലെ ശാസ്ത്രീയ വിലയിരുത്തൽ. എന്നിരുന്നാലും ജനസാന്ദ്രത, നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, അണക്കെട്ടുകൾ, മലനിരകൾ, ദേശീയപാതകൾ, അതിവേഗ നഗരവൽക്കരണം, പരിസ്ഥിതിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള നമ്മുടെ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു പ്രകൃതി അപകടസാധ്യത വലിയ മനുഷ്യദുരന്തമായി മാറാതിരിക്കണമെങ്കിൽ ശാസ്ത്രീയ ആസൂത്രണത്തിനും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തിനും ദുരന്തസന്നദ്ധതയ്ക്കും ഭരണകൂടവും സമൂഹവും ഒരുപോലെ മുൻഗണന നൽകണം.”

വെനസ്വേലയുടെ അനുഭവം ഭയത്തിന്റെ സന്ദേശമല്ല, മറിച്ച് ശാസ്ത്രീയമായ വികസനത്തിന്റെയും ദുരന്തസാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിന്റെയും ആവശ്യകതയെ ലോകത്തെ ഓർമിപ്പിക്കുന്ന ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പാണെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ദുരന്തത്തിൽ മരിച്ചവർക്ക് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ച അദ്ദേഹം, പരിക്കേറ്റവർ വേഗത്തിൽ സുഖം പ്രാപിക്കട്ടെയെന്നും ദുരിതബാധിതർക്ക് ഈ പ്രതിസന്ധിയെ അതിജീവിക്കാനുള്ള കരുത്തും പ്രത്യാശയും ലഭിക്കട്ടെയെന്നും പറഞ്ഞു..